Dewi Sant (tua 520-589)

Un o Ddyfed oedd Dewi Sant. Non oedd enw mam Dewi a Sandde oedd enw ei dad.  Fe aeth Dewi i'r ysgol yn eglwys Henfynyw. Mae eglwys Henfynyw yn agos i Aberaeron. Enw ei athro oedd Peulin. Roedd Peulin yn ddall, ond fe roiodd Dewi ei olwg yn ˘l iddo.  Yn Oes y Seintiau roedd Dewi'n byw.  Mynachod oedd y seintiau, a mynach oedd Dewi.  Roedden nhw'n byw a gweithio mewn abatai neu fynachlogydd ac yn teithio oddi yno i wneud gwaith da.  Sefydlodd Dewi ei fynachlog wrth ymyl Tyddewi yn nyffryn afon Alun mewn lle o'r enw Glyn Rhosyn.  Bywyd caled iawn oedd bywyd y mynach  ym mynachlog Dewi. Roedd rhaid i bob mynach weithio'n galed iawn yn y caeau, a threulio llawer o amser yn darllenn a gwedd´o. Doedd neb yn cael bwyta bwyd moethus, dim ond bara a llysiau.  Doedd Dewi ei hunan ddim yn bwyta dim ond bara a  dwr.

Mae pentref bychan o'r enw Llanddewi Brefi yn Nyfed. Un tro, roedd cyfarfod pwysig yno.  Fe ddaeth llawer iawn o bobl yno-esgobion, athrawon a thywysogion.  Roedd yn amhosibl i un dyn bregethu i'r bobl yma i gyd;  doedden nhw ddim yn gallu ei weld na'i glywed e.  Pan ddaeth Dewi i'r cyfarfod ibregethu, fe ddywedodd un o'r esgobion wrth Dewi am fynd i ben bryn uchel i bregethu.  Ond doedd dim eisiau i Dewi wneud hynny achos pan ddechreuodd e bregethu, dyma'r ddaear yn codi dan ei draed, ac roedd pawb yno yn gallu ei weld a'i glywed yn glir. Roedd pawb yn gwrando'n ofalus ar bob gair.  Neges Dewi oedd gofyn iddyn nhw fyw'n hapus gyda'I gilydd a pheidio Ô chweryla.

Dewi ydy ein nawddsant ni.

Bu Dewi farw ar Fawrth y cyntaf yn y flwyddyn 589.  Rydyn ni'n cofio Dewi Sant trwy ddathlu Gwyl Genedlaethol ar Fawrth y cyntaf.
GEIRFA

Sant/seintiau                                         saint/s
Oes y Seintiau                   Age of the Saints
Ababy/abatai                                      abbey/s
Mynachlog/ydd        monastery/monasteries
Sefydlu                                          to establish
Bywyd                                                          life
Gwedd´o                                               to pray
Moethus                                             luxurious
Tywysog/ion                                        prince/s
Pregethu                                           to preach
Nawddsant                                   patron saint
Gwyl Genedlaethol              National Holiday
Back to the
St David's Day Homepage  
Nol i dudalen
Cartref Dydd Gwyl Ddewi